Nieuw mestbeleid, meer mestfabrieken, meer overlast

Het nieuwe mestbeleid van minister Carola Schouten houdt in dat vrijwel alle mest van de intensieve varkens- en pluimveehouderij in Nederland naar een mestfabriek gaat. De mest zal niet langer worden uitgereden op akker- en grasland. Dat nieuwe beleid is goed voor het milieu, maar slecht voor de leefbaarheid in het buitengebied. Er zullen de komende jaren veel mestfabrieken komen op plaatsen waar ze overlast veroorzaken en schadelijke effecten hebben op de volksgezondheid.

Was er in Brabant aanvankelijk een beleid om mestfabrieken uitsluitend te bouwen op industrieterreinen, de laatste tijd dringt de mestlobby aan op de bouw van mestfabrieken in het buitengebied. Het Brabants Burgerplatform waarschuwt gemeenten in Brabant daarom voor aanvragen die nieuwe mestfabrieken mogelijk moeten maken.
Er is sprake van een ”dubbele lobby”, aldus het Burgerplatform. Aan de ene kant de lobby van de mestverwerkers die zich liever in het buitengebied vestigen, omdat het daar goedkoper is. En aan de andere kant de lobby van bedrijven op bedrijventerreinen die de komst van mestfabrieken willen tegenhouden.

In een brief aan gemeenten wijst het Brabants Burgerplatform erop dat de lobby van de mestverwerkers gebruik maakt van verkooppraatjes die de overlast en gezondheidseffecten wegpoetsen. Zo wordt aangevoerd dat mestfabrieken werken volgens het ”potdichtprincipe”. Maar dat geldt alleen voor fijnstof, aldus het Burgerplatform. ”Voor andere emissies, zoals gassen, ziektekiemen en stank geldt deze regel helemaal niet. Bovendien is het potdichtprincipe niet altijd dwingend. Als een gemeente het bevoegd gezag is, kan zij zelf bepalen of ze dit potdichtprincipe wil hanteren. En veel gemeenten hebben deze beleidsregel nog niet overgenomen.”

Ook de beleidsregel Industriële geur biedt, aldus het Burgerplatform, onvoldoende bescherming. Er zijn geen regels die de kwaliteit van de leefomgeving echt waarborgen, stelt het Burgerplatform vast. Ook een afstandscriterium van 500 meter ziet de mestlobby niet zitten, zo is in diverse mestdialogen gebleken.

In Brabant lijkt de weg nu vrij voor de vestiging van grote mestfabrieken, tenzij gemeenten dwars gaan liggen. Volgens het Burgerplatform is daar alle reden toe, gezien de overlast die mestfabrieken veroorzaken en de grote hoeveelheden gemeenschapsgeld die ermee gemoeid zijn.

Meer over de overlast en bestuurlijke ellende van mestfabrieken, lees ”Mestverwerking: van incident naar ramp”, een verzameling berichten van de afgelopen jaren. Het overzicht wordt geregeld geactualiseerd.

Stinkende mestverwerker Den Ouden stil gelegd

Mestverwerker Den Ouden in Helmond is stil gelegd na aanhoudende klachten over stankoverlast. De directie van het bedrijf heeft daar op aandringen van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant toe besloten. Afgelopen dagen heeft de dienst circa 100 meldingen gekregen van omwonenden dat de stank niet te harden was.

De mestverwerker is al geruime tijd een bron van grote ergernis voor de inwoners van de wijk Brouwhuis. Ze ondervinden erg veel hinder van de stinkende mestverwerker. Maatregelen hebben tot dusver niet geholpen. In april van dit jaar oordeelde de rechter dat Den Ouden de opgelegde maatwerkvoorschriften diende te accepteren.

Update 11 augustus 2018
Het stil leggen van de mestverwerker Den Ouden was van korte duur: de installatie is weer opgestart en veroorzaakt ook weer stank. Omroep Brabant meldt dat er al weer 70 klachten zijn binnen gekomen bij de Milieu Klachten Centrale.

Update 20 augustus 2019
De mestverwerker Den Ouden is opnieuw stilgelegd. Wethouder Maas van de gemeente Helmond begint zo langzamerhand wanhopig te worden.”De buurt vecht tegen de bierkaai”, zegt ze tegen Omroep Brabant. De provincie heeft weliswaar dwangsommen opgelegd,maar die worden nu weer aangevochten door de eigenaar van de mestverwerker. “De provincie is het bevoegd gezag. De omgevingsdienst de handhaver. Ik kan alleen druk uitoefenen en indringende gesprekken voeren met de provincie en de omgevingsdienst. Gelukkig voelen ze nu de urgentie om meer te handhaven”, aldus Maas. ”Duizenden inwoners zitten al jaren in de stank”, merkt ze op.

Update 30 augustus 2019
Den Ouden belooft beterschap. Wethouder Antoinette Maas (GroenLinks) zegt in het Eindhovens Dagblad: „Ik heb sinds donderdagavond echt het gevoel dat Den Ouden werkt aan oplossingen, ook wat betreft het productieproces. Dit is belangrijk; het gaat om meer dan een hogere schoorsteen en om de juiste volgorde van maatregelen.”

Update 24 maart 2020
Gemeente en provincie moeten toegeven dat ze zich vergist hebben in de goede bedoelingen van Den Ouden. Het bedrijf krijgt strengere eisen opgelegd. De geurnormen worden aangescherpt. De schoorsteen moet worden verhoogd en het bedrijf moet continue geur gaan meten.
Lees ook: https://www.max5odeur.nl/wethouder-helmond-erkent-historische-vergissing-mestverwerker/

Wethouder Helmond erkent ”historische vergissing” mestverwerker

De Helmondse wethouder Antoinette Maas erkent dat het gemeentebestuur met de vergunning voor mestverwerker Den Ouden een ”historische vergissing” heeft begaan. Gevolg van deze vergunning is dat inwoners van de wijk Brouwhuis al langdurig in de stank zitten. Samen buiten eten of een verjaardagsfeestje vieren is er niet meer bij en ze moeten zelfs de brievenbus afplakken om te voorkomen dat de stank naar binnen komt.
Maas erkent dat er een groot probleem is en vindt dat Den Ouden al veel eerder maatregelen had moeten treffen. Dat bedrijf beroept zich echter op zijn vergunning en stelt dat het aan de normen voldoet. Dit welles-nietes spelletje werd op 13 augustus opgevoerd voor de rechtbank in Den Bosch, waar Den Ouden een verzoek om een voorlopige voorziening had neergelegd om niet al op korte termijn te hoeven voldoen aan opgelegde maatwerkvoorschriften door de provincie.

”Mensen moeten brievenbus afplakken om
te voorkomen dat stank naar binnen komt’

Zowel gemeente als provincie blijken na de verleende vergunning in 2014 vrij machteloos te staan tegenover het bedrijf. In plaats van te zoeken naar oplossingen, wil het bedrijf strenge maatwerkvoorschriften aanvechten. Volgens Den Ouden kan het niet aan deze maatwerkvoorschriften voldoen.  Daartoe heeft het bedrijf een zogeheten bodemprocedure opgestart.
De kwestie Den Ouden is illustratief voor meerdere mestverwerkers in Nederland. Deze zijn met steun van lokale politici en veel overheidsgeld opgestart om een einde te maken aan het gigantische mestoverschot. De vergunningverlening en handhaving vertonen echter allerlei tekortkomingen. Dat heeft ook te maken met een gebrekkige regelgeving. Een bedrijf kan makkelijk roepen dat het aan de normen voldoet. Het is lastig aan te tonen dat dit niet het geval is. Bovendien zijn de normen vaak veel te ruim. Het kost veel tijd om deze tekortkomingen te herstellen. Ondertussen zitten omwonenden in de stank.
De uitspraak van de voorzieningenrechter in de zaak Den Ouden wordt binnenkort verwacht.

Update: Op 5 februari 2019 was er een zitting bij de bestuursrechter in Den Bosch. Provincie, gemeente en omwonenden stonden daar omdat Den Ouden de opgelegde maatwerkvoorschiften niet accepteert. De Stichting Advies Bestuursrechtspraak (StAB) was om advies gevraagd. Een hogere schoorsteen de pijp voorzien van een speciale techniek om stank af te breken, de zogeheten koude-plasma-methode., zou kunnen helpen, aldus de StAB.  Begin maart doet de rechter uitspraak.

Update: Op 5 april 2019 heeft de bestuursrechter bepaald dat Den Ouden de maatwerkvoorschriften dient te accepteren, met uitzondering van het voorschrift om geregeld een geuronderzoek uit te voeren. Dit betekent dat het bedrijf onder meer de schoorsteen moet aanpassen en uitsluitend van maandag tot en met vrijdag mestkorrels mag produceren.
Den Ouden had gezegd dat hij wel iets wilde doen aan de stankoverlast, maar dat hij dan wel wilde uitbreiden. Een bekende vorm van ”boerenchantage” waar de rechter inmiddels niet meer intrapt.
De bestuursrechter merkt fijntjes op dat het geen kwaad kan dat het bedrijf de noodzakelijke maatregelen treft zonder tegelijkertijd een vergroting van de productiecapaciteit aan te vragen. Gelet op de vele klachten over geuroverlast is er volgens de rechtbank wel iets aan de hand op het bedrijventerrein waar ook de mestverwerker gevestigd is. Het siert de provincie dat zij probeert de oorzaak hiervan te achterhalen en er wat aan te doen. ”Het bedrijf kan wellicht het vertrouwen van de omwonenden terugwinnen door maatregelen te treffen. Als de omgeving geen onaanvaardbare geurhinder meer ondervindt, komt dat vertrouwen ook wel weer terug”, aldus de bestuursrechter.

Update: Op 16 maart 2020 dient de zaak bij de Raad van State. Omwonenden stellen dat de provincie de mestfabriek teveel behandelt als ware het een koekjesfabriek. Het Eindhovens Dagblad citeert Brouwhuis-bewoner Bert van Sas: Als je met de echte stankbeleving van mest rekent, is de stankcontour acht keer zo groot en valt heel Brouwhuis er binnen.” Volgens de provinciewoordvoerster en Den Ouden is dat niet waar en klopt de norm wel, al erkende de eerste dat Brabant Den Ouden in 2018 een aantal strengere maatregelen heeft opgelegd om stankoverlast voor omwonenden binnen aanvaardbare perken te houden.
Van Sas gelooft niet dat het werkt. Volgens hem is duidelijk aantoonbaar dat zodra Den Ouden een filter in de luchtbehandelingsinstallatie vervangt de klachten uit de wijk opeens ophouden, om in de maanden erna weer te stijgen. ”Niemand in de wijk weet wanneer Den Ouden de filters vervangt, dat weet je pas ruim een half jaar erna. Dan is het toch opvallend dat net na het vervangen van de filter bij Den Ouden de stankklachten in de wijk tot nul dalen. In feite zou Den Ouden de filters elke maand moeten vervangen. maar ze doen het maar twee keer per jaar waardoor we twee maanden geen stank hebben en tien maanden heel veel. Eigenlijk mag Den Ouden maar op zeven dagen per jaar meer stankoverlast dan normaal produceren maar in de praktijk is dat 70 tot 100 dagen per jaar.”  (Bron: Eindhovens Dagblad: Brouwhuis’ protest bij Raad van State: ‘Negeer stank Den Ouden niet langer’.

Zie ook : Stinkende mestverwerker Den Ouden stil gelegd

Omwonenden verzetten zich tegen mestverwerker Kapel Avezaath

Een groep omwonenden verzet zich tegen de uitbreiding van een mestverwerker in Kapel Avezaath (gemeente Buren) van 50.000 ton mest naar 100.000 ton. De mestverwerker draaide tot 1 december 2017 op een gedoogbeschikking van de provincie Gelderland. Het bedrijf Orgamebo van Willem Bos heeft een vergunning aangevraagd. Omwonenden klagen over stankoverlast. “‘Het stinkt als een dolle”, aldus Jos Oosters in de Gelderlander.

Harde geurnorm noodzakelijk voor mestvergisters

Als lokale overheden in vergunningen voor mestvergisters geen harde geurnormen opnemen, kunnen omwonenden langdurig in de stank zitten. Dat blijkt uit een uitspraak van de Raad van State in een zaak over een mestvergister in Borgercompagnie.

De vergister van het bedrijf Dankers Bioenergy BV verwerkt jaarlijks 35.000 ton mest. Vanwege aanhoudende stankoverlast had de gemeente Veendam de eigenaar een dwangsom opgelegd: hij moest binnen een bepaalde termijn maatregelen treffen.
De gemeente heeft echter in de vergunning slechts aangegeven dat de geurhinder niet onaanvaardbaar mag zijn. Een duidelijke norm ontbreekt. De Raad van State heeft het dwangsombesluit daarom geschorst. Bij een dergelijke vage omschrijving kunnen niet op korte termijn grote investeringen worden afgedwongen. De mestvergister kan dus voorlopig doordraaien, in afwachting van een uitspraak van de Raad van State in een bodemprocedure.

Update 24 april 2019
De Raad stelt opnieuw vast dat de gemeente geen harde geurnormen heeft opgenomen in de vergunning. Het bedrijf kreeg tussen 2005 en 2012 vergunningen voor onder meer het vergisten van dierlijke mest. Over mogelijke stankoverlast werden door de gemeente Veendam onvoldoende richtlijnen op papier gezet

Gezondheidseffecten mestverwerking nog onbekend

De effecten van mestverwerking op de volksgezondheid zijn nog onbekend. ”Ik vind wel dat we daar naar moeten kijken”, zei een woordvoerder van LTO tijdens het symposium over veehouderij en gezondheid op 3 november in Den Bosch. ”We willen geen processen waarbij grote volksgezondheidsproblemen bij optreden.”

De LTO-woordvoerder verwees naar het Kennis Coördinatie Centrum Mestbewerking dat in oprichting is. Daarin zijn mestverwerkers, mestvervoerders, LTO, landelijke en provinciale overheden bij betrokken. Ook het kennisplatform Veehouderij en Gezondheid inventariseert de risico’s. Er is inmiddels een Kennisbericht Mest en Mestbewerking.
Jeroen van Leuken van het RIVM zei: ”Grote vraag is of er ziektekiemen in het milieu terechtkomen via de luchtwassers. Nader onderzoek moet daar meer duidelijkheid over geven.”
Ondertussen heeft de provincie Brabant een adviesbureau in de arm genomen. De provincie wil grootschalige mestverwerking toestaan. Het adviesbureau moet nu de processen en technieken in kaart brengen en de effecten daarvan op de omgeving. Er komt een gezondheidstoetsingskader. Samen met het kennisplatform veehouderij en gezondheid worden de risico’s zo goed mogelijk in beeld gebracht.
De druk vanuit de veehouderij is enorm. Er moeten dringend mestverwerkers bij komen om het mestoverschot weg te werken. Burgers kunnen daartegen in het geweer komen door erop te wijzen dat er mogelijk risico’s zijn voor de volksgezondheid en dat overheden hierover nog geen zorgvuldig besluit kunnen nemen.

Zie ook bericht: Mest ”risicofactor” voor de volksgezondheid”

Inwoners Marrum vrezen stankoverlast mestvergisters

De inwoners van Marrum vinden twee mestvergisters vlakbij hun dorp ”onverantwoord”. Ze zijn bang voor stankoverlast.

De ene vergister (capaciteit 36.000 ton) moet komen aan de oostkant van het Friese dorp. De andere (capaciteit 100.000 ton) zou op een locatie aan de westkant verschijnen.
Voor de monovergister van 36.000 ton van De Wolff Verenigde Bedrijven is door de gemeente Ferwerderadiel al een vergunning afgegeven. De co-vergister van 100.000 ton komt uit de koker van Klaas Nijboer uit Metslawier en energiebedrijf Engie.

Omwonenden en Doarpsbelang hebben hun zorgen kenbaar gemaakt bij het energiebedrijf en een brief gestuurd naar gemeente en provincie.
Bron: Leeuwarder Courant

LAATSTE NIEUWS, 21 september 2017
Engie ziet af van co-vergister: ”onvoldoende draagvlak”, het project dreigt ernstig vertraagd te worden door juridische procedures. Burgerverzet heeft dus effect.

RvS: ”Stank mestverwerker en stallen integraal beoordelen”

Een varkenshouder in het Brabantse Holthees mag voorlopig geen mestverwerker op zijn bedrijf plaatsen. De Rechtbank Oost Brabant heeft geoordeeld dat de geuremissie van de mestvergister beoordeeld had moeten worden in combinatie met de geuremissie van de varkensstallen.

Tegen de vergunning voor de mestvergister en een uitbreiding van het varkensbedrijf was door inwoners van het dorp bezwaar gemaakt. Belangrijk punt in de uitspraak is de erkenning dat er ter plekke sprake is van een overbelaste situatie. Kort gezegd: de inwoners van het dorp ervaren al teveel stankoverlast. Die overbelaste situatie had betrokken moeten worden bij de beoordeling van de geuremissie, aldus de Rechtbank Oost Brabant.

Klik hier voor de uitspraak van de Rechtbank Oost Brabant

Enorme boete voor eigenaar mestverwerker Ede

De eigenaar van een mestverwerker in Ede heeft een boete gekregen van anderhalf miljoen euro. Dat heeft de politie van Ede bekend gemaakt.

Op het bedrijf was de mest niet op de juiste manier opgeslagen. Daardoor is het milieu en ook het riool ernstig verontreinigd. Voor de gebouwen bleek geen vergunning te bestaan, de administratie was niet in orde of zelfs afwezig. Brandweer, omgevingsdienst en gemeente hebben onlangs een controle uitgevoerd. Daarbij zijn veel overtredingen geconstateerd. Het onderzoek wordt voortgezet.
Het is niet de eerste keer dat een mestverwerker in opspraak raakt. In maart kreeg een mestverwerker in Helmond een dwangsom opgelegd vanwege het veroorzaken van stankoverlast. Lees meer in dit bericht: Mestverwerker van incident naar ramp

Vakensbedrijf De Rooij bron van ergernis en stankoverlast

Aan de Oisterwijkse baan in Heukelom staat op nog geen 250 meter van de bebouwde kom een varkensbedrijf met een mestverwerker. Het bedrijf van de familie De Rooij veroorzaakt al jaren stankoverlast. Omwonenden hebben gezien dat het bedrijf tegen de regels in mest van elders aanvoert.

De brutalen hebben de halve wereld: ondanks de illegale toestanden, heeft de familie een vergunning voor uitbreiding van het varkensbedrijf aangevraagd. Het college van B&W van Oisterwijk zegt geen ”nee”. Handhaving en vergunningverlening zijn twee gescheiden zaken, aldus het college. Een ontwerpbeschikking ligt nu ter inzage.

Onbegrip bij raadslid Ruud van der Star van partij PrO. Hij reageert verontwaardigd op oisterwijksnieuws.nl: ‘’Terwijl aantoonbaar de huidige luchtwassers onvoldoende werken en de procedure daarvoor loopt, staat het college (burgemeester en wethouders) van Oisterwijk de uitbreiding aan de Oisterwijksebaan toe.’’ Het raadslid heeft een brief gestuurd naar de GGD. Deze instantie zou positief hebben geadviseerd over de uitbreiding van het varkensbedrijf.

”Al jaren is de gezondheid van omwonenden van dit bedrijf in gevaar. Het bedrijf ligt op minder dan 250 meter van de bebouwde kom met een grote woonwijk. Direct tegenover het bedrijf bevindt zich ook een burgerwoning. Bovendien is in augustus 2016 al door de omgevingsdienst geconstateerd dat de bestaande luchtwassers onvoldoende functioneren. Dat is tot op heden het geval.”

Van der Star verwijst naar het standpunt van de landelijke GGD. Die heeft al in juni 2015 aan lagere overheden geadviseerd om geen nieuwbouw of uitbreiding toe te staan binnen 250 meter van elke burgerwoning.

”U gaat in uw advies uit van afname van emissie. Technisch gezien heeft u hier zeker gelijk in, maar de realiteit laat zien dat alles afhankelijk is van de werking van deze installaties. Uit onderzoek blijkt dat deze installaties in een groot aantal gevallen niet de emissiereductie bewerkstelligen die in optimale toestand zou kunnen worden gehaald. Toch wordt in elk onderzoek uitgegaan van deze optimale prestatie van de installatie. Kunt u ons aangeven waarom u bij dit soort adviezen uit blijft gaan van de theoretisch optimale situatie? Dit temeer omdat bij betreffend bedrijf jammer genoeg door de omgevingsdienst herhaaldelijk is geconstateerd dat deze theoretische situatie bij dit bedrijf bijna nooit bestaat.”

Geen megastal in Westend
Het Actiecomite Westend laat het er ook niet bij zitten. Er is een facebookpagina geopend: Geen megastal in het Westend. Diverse Westenders en omwonenden hebben de handen ineen geslagen en de Vereniging Westend en Omwonenden Oisterwijk opgericht. De doelstelling is het verbeteren van de leef- en gezondheidsomstandigheden van omwonenden van intensieve veehouderijen in  het werkgebied: gemeente Oisterwijk. Pastoor Dumoulin heeft zich al op de ledenlijst laten registreren en het bestuur heeft hem tot erelid benoemd voor zijn grote inzet en betrokkenheid bij de wijk Westend. De vereniging heeft zich aangesloten bij het Platform Minder Beesten en de Brabantse Milieufederatie gevraagd om advies.

Nieuw bericht 17 maart 2020: https://www.max5odeur.nl/einde-in-zicht-aan-stank-van-varkensbedrijf-de-rooij/