Inwoners Marrum vrezen stankoverlast mestvergisters

De inwoners van Marrum vinden twee mestvergisters vlakbij hun dorp ”onverantwoord”. Ze zijn bang voor stankoverlast.

De ene vergister (capaciteit 36.000 ton) moet komen aan de oostkant van het Friese dorp. De andere (capaciteit 100.000 ton) zou op een locatie aan de westkant verschijnen.
Voor de monovergister van 36.000 ton van De Wolff Verenigde Bedrijven is door de gemeente Ferwerderadiel al een vergunning afgegeven. De co-vergister van 100.000 ton komt uit de koker van Klaas Nijboer uit Metslawier en energiebedrijf Engie.

Omwonenden en Doarpsbelang hebben hun zorgen kenbaar gemaakt bij het energiebedrijf en een brief gestuurd naar gemeente en provincie.
Bron: Leeuwarder Courant

RvS: ”Stank mestverwerker en stallen integraal beoordelen”

Een varkenshouder in het Brabantse Holthees mag voorlopig geen mestverwerker op zijn bedrijf plaatsen. De Rechtbank Oost Brabant heeft geoordeeld dat de geuremissie van de mestvergister beoordeeld had moeten worden in combinatie met de geuremissie van de varkensstallen.

Tegen de vergunning voor de mestvergister en een uitbreiding van het varkensbedrijf was door inwoners van het dorp bezwaar gemaakt. Belangrijk punt in de uitspraak is de erkenning dat er ter plekke sprake is van een overbelaste situatie. Kort gezegd: de inwoners van het dorp ervaren al teveel stankoverlast. Die overbelaste situatie had betrokken moeten worden bij de beoordeling van de geuremissie, aldus de Rechtbank Oost Brabant.

Klik hier voor de uitspraak van de Rechtbank Oost Brabant

Enorme boete voor eigenaar mestverwerker Ede

De eigenaar van een mestverwerker in Ede heeft een boete gekregen van anderhalf miljoen euro. Dat heeft de politie van Ede bekend gemaakt.

Op het bedrijf was de mest niet op de juiste manier opgeslagen. Daardoor is het milieu en ook het riool ernstig verontreinigd. Voor de gebouwen bleek geen vergunning te bestaan, de administratie was niet in orde of zelfs afwezig. Brandweer, omgevingsdienst en gemeente hebben onlangs een controle uitgevoerd. Daarbij zijn veel overtredingen geconstateerd. Het onderzoek wordt voortgezet.
Het is niet de eerste keer dat een mestverwerker in opspraak raakt. In maart kreeg een mestverwerker in Helmond een dwangsom opgelegd vanwege het veroorzaken van stankoverlast. Lees meer in dit bericht: Mestverwerker van incident naar ramp

Vakensbedrijf De Rooij bron van ergernis en stankoverlast

Aan de Oisterwijkse baan in Heukelom staat op nog geen 250 meter van de bebouwde kom een varkensbedrijf met een mestverwerker. Het bedrijf van de familie De Rooij veroorzaakt al jaren stankoverlast. Omwonenden hebben gezien dat het bedrijf tegen de regels in mest van elders aanvoert.

De brutalen hebben de halve wereld: ondanks de illegale toestanden, heeft de familie een vergunning voor uitbreiding van het varkensbedrijf aangevraagd. Het college van B&W van Oisterwijk zegt geen ”nee”. Handhaving en vergunningverlening zijn twee gescheiden zaken, aldus het college. Een ontwerpbeschikking ligt nu ter inzage.

Onbegrip bij raadslid Ruud van der Star van partij PrO. Hij reageert verontwaardigd op oisterwijksnieuws.nl: ‘’Terwijl aantoonbaar de huidige luchtwassers onvoldoende werken en de procedure daarvoor loopt, staat het college (burgemeester en wethouders) van Oisterwijk de uitbreiding aan de Oisterwijksebaan toe.’’ Het raadslid heeft een brief gestuurd naar de GGD. Deze instantie zou positief hebben geadviseerd over de uitbreiding van het varkensbedrijf.

”Al jaren is de gezondheid van omwonenden van dit bedrijf in gevaar. Het bedrijf ligt op minder dan 250 meter van de bebouwde kom met een grote woonwijk. Direct tegenover het bedrijf bevindt zich ook een burgerwoning. Bovendien is in augustus 2016 al door de omgevingsdienst geconstateerd dat de bestaande luchtwassers onvoldoende functioneren. Dat is tot op heden het geval.”

Van der Star verwijst naar het standpunt van de landelijke GGD. Die heeft al in juni 2015 aan lagere overheden geadviseerd om geen nieuwbouw of uitbreiding toe te staan binnen 250 meter van elke burgerwoning.

”U gaat in uw advies uit van afname van emissie. Technisch gezien heeft u hier zeker gelijk in, maar de realiteit laat zien dat alles afhankelijk is van de werking van deze installaties. Uit onderzoek blijkt dat deze installaties in een groot aantal gevallen niet de emissiereductie bewerkstelligen die in optimale toestand zou kunnen worden gehaald. Toch wordt in elk onderzoek uitgegaan van deze optimale prestatie van de installatie. Kunt u ons aangeven waarom u bij dit soort adviezen uit blijft gaan van de theoretisch optimale situatie? Dit temeer omdat bij betreffend bedrijf jammer genoeg door de omgevingsdienst herhaaldelijk is geconstateerd dat deze theoretische situatie bij dit bedrijf bijna nooit bestaat.”

Geen megastal in Westend
Het Actiecomite Westend laat het er ook niet bij zitten. Er is een facebookpagina geopend: Geen megastal in het Westend. Diverse Westenders en omwonenden hebben de handen ineen geslagen en de Vereniging Westend en Omwonenden Oisterwijk opgericht. De doelstelling is het verbeteren van de leef- en gezondheidsomstandigheden van omwonenden van intensieve veehouderijen in  het werkgebied: gemeente Oisterwijk. Pastoor Dumoulin heeft zich al op de ledenlijst laten registreren en het bestuur heeft hem tot erelid benoemd voor zijn grote inzet en betrokkenheid bij de wijk Westend. De vereniging heeft zich aangesloten bij het Platform Minder Beesten en de Brabantse Milieufederatie gevraagd om advies.

Plannen grote mestfabriek Oss sneuvelen bij rechter

De plannen voor een grote mestfabriek op een industrieterrein in Oss zijn gesneuveld bij de rechter. Te weinig garanties dat er geen stankoverlast zal optreden, oordeelde hij op 11 juni.
De fabriek moet 500.000 ton drijfmest gaan verwerken van zo’n 200 varkensboeren uit de provincie. 45 Burgers, verenigd in Geen mestverwerking Oss, zijn tegen de verleende vergunning in beroep gegaan. De kritiek van de rechter op de vergunning was zo fundamenteel, dat het nog wel enige tijd zal duren voordat initiatiefnemer MACE een plan op tafel heeft liggen dat wel door de beugel kan.
De rechter had voorafgaand aan de zitting van 11 juni de Stichting Advies Bestuursrechtspraak (StAB) aan het werk gezet om uit te zoeken of de berekeningen in de vergunning allemaal wel klopten. Deze stelde vast dat het geuronderzoek onder de maat is. In de geurrapporten is uitgegaan van een biofilter met een rendement van 85%. Volgens de StAB is er sprake van een grove overschatting.

Meer informatie over het burgerinitiatief:
https://geenmestverwerkinginoss.nl/

Mestfabriek Wanroij leidt nog altijd tot veel klachten

Het aantal klachten over de mestfabriek Cleanergy in Wanroij (gemeente Sint Anthonis) bereikt trieste records. Het afgelopen jaar werden er  67 klachten ingediend tegenover 51 in 2015. Alle klachten waren afkomstig van negen omwonenden en bedrijven in de omgeving. Ze gingen hoofdzakelijk over stank.

Het bedrijf zit al zo’n tien jaar op een verkeerde plek. Het halve dorp Wanroy bevindt zich binnen een straal van minder dan een kilometer rond het bedrijf. Vijf jaar geleden gaf ZLTO-vertegenwoordiger Brouwers dat ook toe: “Iedereen is het erover eens dat op Molenveld geen mestvergister hoort. Maar het is nu eenmaal zo. Verplaatsen en sluiten zijn geen opties. Daarom moeten we inzetten op oplossingen.”
Boerenorganisatie ZLTO is mede-eigenaar van de mestfabriek. In 2009 is vastgesteld dat de geurnormen werden overschreden. In antwoord op vragen van de Partij voor de Dieren in 2012 stelt Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant dat ZLTO de stankoverlast intensiever en nadrukkelijker zal aanpakken. Daar is kennelijk nog altijd weinig van terecht gekomen.
Andere bron van overlast is de mestvergister van de gebroeders Jan en Toine Aben in Wanroy, actief sinds 2004. Daar bevinden zich talrijke burgerwoningen binnen een cirkel van 250 meter rond het bedrijf. Hier is vooral sprake van verkeersoverlast en incidenteel van stankoverlast.

Mestverwerking: van incident naar ramp

De incidenten met mestverwerkers nemen verontrustende vormen aan. Aan de reeks incidenten kan nu een ramp worden toegevoegd: in het Vlaamse Zevekote ontsnapte op 31 maart 2017 salpeterzuur dat zich vervolgens in een giftige wolk over de omgeving verspreidde. Twee dorpen moesten worden geëvacueerd.

Recent kwamen mestvergisters in Nederland veelvuldig negatief in het nieuws: in het Brabantse Asten lekte een luchtwasser van een mestverwerkingsbedrijf ammonium in het riviertje de Aa, met massale vissterfte tot gevolg. In Nistelrode lekte honderd kubieke meter mest weg bij het verwerkingsbedrijf BioSpares. In Aalten knapte een mestsilo en kwam drie miljoen liter mest in het milieu terecht. In Warmenhuizen moest een biovergister worden stilgelegd nadat een dekzeil was gescheurd. Het was voor de tweede keer dat dit gebeurde. Bij het mestvergistingsbedrijf Ecoson in Son deed zich een grote brand voor. Eerder ontsnapte er al biogas. In Berlicum/Den Dungen werd een mestverwerker, gevestigd op 700 meter van een woonwijk, vanwege stankoverlast stilgelegd.

Ook in de buurlanden is het geregeld raak. Een paar voorbeelden: afgelopen maart kwam twee miljoen liter vloeibare mest vrij uit een biogasinstallatie in het Duitse Wuthenow. In Baden-Württemberg deed zich een ongeluk voor met een bioagasinstallatie, waardoor er een stroom mest vrijkwam die zich in de omgeving verspreidde. In Lengerich ontsnapte in september 2016 vijfhonderd liter zwavelzuur.

En nu dan die giftige wolk in Zevekote. Het bedrijf waar de lekkende tank ligt, heet Ivaco. Het verwerkt ruwe mest. Het staat te boek als innovatief en is een voorbeeld van hoe een kleinschalige vergistingsinstallatie (200 kWe) goed geïntegreerd kan worden in een landbouwbedrijf.  De bouw van deze vergistingsinstallatie werd gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid, via een VEA-demonstratieproject. Het procedé staat beschreven in het artikel  Kunstmest uit varkensmest. Dikke en dunne fractie worden van elkaar gescheiden en de dunne fractie wordt gescrubd met salpeterzuur om zo ammoniumnitraat (NH4NO3) te produceren.

In Nederland worden met enorme subsidies zeer veel initiatieven in gang gezet om het mestoverschot weg te werken. De reeks incidenten duidt op een wildgroei, waarbij risico’s onvoldoende in beeld zijn gebracht. De overheid trekt wel de portemonnee, maar heeft weinig zicht op de gevolgen van al het geëxperimenteer in het veld. Het RIVM gaf in 2014 een waarschuwing af: ”Het ontbreken van faalcijfers kan leiden tot een onderschatting van de externe veiligheid als de biogasinstallaties steeds groter worden en de inrichtingen van landelijke omgeving opschuiven naar (meer) bebouwde omgeving.”
Alle recente incidenten en nu zelfs een ramp onderstrepen hoe noodzakelijk het is dat de overheid niet alleen vergunningen afgeeft maar ook alle ontwikkelingen bijhoudt en de risico’s permanent inventariseert, zodat incidenten kunnen worden voorkomen.

Update:
27 juli 2017: Mestverwerker Ede krijgt megaboete wegens verontreinigen van milieu en riool.
18 augustus 2017: extreem veel ammonium in de Aa, afkomstig van mestverwerker Den Ouden op bedrijventerrein BZOB in Helmond.

Onderzoek mestfabriek leidt tot voorbarige conclusie

In Oss bestaan vergevorderde plannen voor een hele grote mestvergister (500.000 ton drijfmest per jaar). De provincie Noord-Brabant heeft inmiddels een definitieve beschikking afgegeven, mede op basis van een onderzoek naar gezondheidseffecten. Dat lijkt voorbarig, want niet bekend is aan welke doses micro-organismen omwonenden blootgesteld worden. De provincie vertrouwt erop dat het allemaal wel meevalt.

Kennelijk heeft men alleen de samenvatting gelezen: ”In Nederland en in de internationale literatuur zijn geen aanwijzingen gevonden dat mestverwerkingsinstallaties een bron zijn voor uitbraken van infectieziekten. Het bedrijfsproces van de voorgestelde mestverwerker is zodanig ingericht dat de verspreiding van micro-organismen en chemische stoffen naar de omgeving wordt tegen gegaan. Zo wordt onder andere de mest gesloten aangeleverd, heerst er een onderdruk in de fabriek, is er een actieve afzuiging van de lucht via luchtwassers voordat de lucht buiten de fabriek komt, wordt het afvalwater gezuiverd middels omgekeerde osmose en wordt het eind product gepasteuriseerd.”

Onzekerheden
Dat lijkt klare taal. Maar in de antwoorden op de diverse vragen die door de provincie aan RIVM en Wageningen Universiteit zijn gesteld, komt een beeld naar voren vol onzekerheden.
Alle lucht die vanuit de mestfabriek naar buiten gaat, passeert een luchtwasser.
Onderzoekers van RIVM en Wageningen Universiteit durven niet te zeggen welke aantallen micro-organismen uiteindelijk de luchtwasser overleven. Daarom kan er geen oordeel gegeven worden over hoeveel ziekteverwekkende micro-organismen
in de buitenlucht terecht komen. ”Aangenomen mag worden dat het aantal ziekteverwekkende micro-organismen dat uitgescheiden wordt naar de buitenlucht en/of het oppervlaktewater groter is wanneer er meer mest verwerkt wordt in de fabriek.”

Geen woord over stank
Het is hoogst opmerkelijk dat de provincie het avontuur met de mestfabriek in Oss ondanks deze waarschuwing wel aandurft. In plaats van te kiezen voor het voorzorgbeginsel, is men gezwicht voor de druk vanuit het agrarisch bedrijfsleven. Wat ook opvalt: in de vraagstelling van de provincie en in de beantwoording van de vragen staat geen woord over mogelijke stankoverlast. Alsof geurhinder geen gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.

rapport-rivm-over-gezondheidsrisico-mestvergisters-iov-noord-brabant

Omwonenden mestvergisters Friesland willen onderzoek

Omwonenden van mestvergisters in Friesland pleiten voor onderzoek naar de gezondheidseffecten van de gassen die vrijkomen uit mestvergisters en bij het uitrijden van digestaat. ”Wij zitten regelmatig in de gassen van een mestvergister en deze gassen slaan ons op de luchtwegen en voelen branderig aan in onze neus”, aldus een van hen.

Nu Friesland Campina duizend boeren gaat helpen bij het realiseren van een mestvergister, zal het probleem dat omwonenden ervaren alleen maar toenemen. Ook bestaan er grote plannen van een Fries-Amerikaans bedrijf (Universal Energy Solutions) dat €100 miljoen euro wil investeren in mestvergisters in Friesland. Het bedrijf rekent op subsidie van de overheid.

Sommige mestvergisters staan nu al dicht in de buurt van woonwijken. Omwonenden van een mestvergister in Tirns hebben eerder aangegeven dat de stank niet te harden is. Ook wordt er geklaagd over een toename van vrachtverkeer. De mestvergister in Tirns ligt op zo’n 300 meter afstand van het dorp. Die in Easterein op 350 meter van een woonwijk. Omwonenden vinden dat dergelijke installaties thuis horen op een industrieterrein. De GGD Friesland zal worden benaderd om een gezondheidsonderzoek uit te voeren.

Brabant op zoek naar draagvlak mestverwerking

De provincie Brabant gaat op zoek naar draagvlak voor mestverwerking. Burgers, natuurorganisaties, boeren en gemeenten zullen de komende maanden met elkaar een dialoog voeren.

Gedeputeerde Annemarie Spierings spreekt liever over mestverwaarding dan over mestverwerking. ”We willen in Brabant een stap verder gaan en de mineralenkringlopen sluiten. We willen naar een circulaire economie waarbij mestverwaarding op een gezonde en veilige manier plaatsvindt.”

Door anders naar mestverwerking te kijken, hoopt ze de tegenstanders mee te krijgen. Er is op dit moment een bouwstop op nieuwe mestverwerkingsfabrieken in afwachting van het provinciaal mestbeleid.